Joseba Sarrionandia

Ipuingintza modernoaren sorrera markatu duen libururik baldin bada, euskaraz, hori Narrazioak izan da, Joseba Sarrionandiak 1983an kaleraturiko kontakizun-bilduma, sentsibilitate berri bat ekarri zuena erabilitako hizkuntzan, kontaeran nahiz gaietan. Hizkera berri bat landu zuen, dotore bezain adierazkorra, kolorez eta oihartzunez betea; teknikan, berriz, esperimentaziotik fantasiaraino egiten zuen, hango eta hemengo erreferentzia literarioz zipriztinduta; kokalekurako, azkenik, nonahi eta noiznahiko giroak azaltzen ziren, bidaia exotikoak zein haur begiz oroituriko baserri-bazterrak.80ko hamarkadan hiru ipuin-bilduma kaleratu zituen iurretarrak: aipaturiko "Narrazioak", "Atabala eta euria" (1985) eta "Ipar aldeko orduak" (1990). Horiez gain, aurretik idatzitako hiru istorio, orain arte haren liburuetan inoiz sartu gabekoak.

Iurreta Euskal Herriko, Bizkaiko, Durangaldeko herri txikia da. 1877an 1352 biztanle zituen baserri giroan bizi zirenak, 1920an 1798. Hain txikia zen ze, 1926-1990 bitartean desagertu egin zen mapa politikoetatik. 1950eko hamarkadan, Ibaizabal errekaren erriberetan fabrikak kokatzen hasi ziren, burdina, papergintza eta makina-erreminta sektorekoak batez ere, eta, industrializazioarekin, hiri txiki bat hazi zen herriaren barruan, Montoia. 1991n, udalerrien mapetan berriz agertu zenean, Iurretak 4901 biztanle zituen. 2023an, 3738 ditu.

¿Somos como moros en la niebla?, publicado originalmente en lengua vasca con el título Moroak gara behelaino artean?, es un libro diferente y único. Partiendo del derrotero del misionero franciscano Pedro Hilarion Sarrionandia, autor de la primera gramatica de la lengua rifeña, el libro se va convirtiendo en un extenso, intenso y documentado ensayo sobre la lengua amazigh y el contexto socio-politico que gravita sobre ella y sobre las lenguas en general, con una exhaustiva informacion sobre las guerras coloniales y los mas diversos personajes historicos, con biografias sorprendentes e historias inverosimiles. Asi, a partir del analisis de lo sucedido en el norte de Africa, y dadas las implicaciones internacionales, propone un formidable y saludable ejercicio de memoria historica que traspasa las fronteras y el tiempo. Y como necesario colofon que incluye la controversia, se despliega una ponderada y abierta reflexion socio-politica y cultural sobre el devenir del Pais Vasco en particular y de la sociedad humana en general.En palabras del autor:Entre a la Casbah en busca de una gramatica. Tambien para hacer una guerra, en el sentido que le dio a la palabra Joannes dEtcheberri de Sara, el de combatir la ignorancia. El resultado se hubiera podido presentar en cuatro o cinco volumenes: la biografia del fraile que hizo la gramatica shelha, la historia de la turbulenta republica del Rif, un ensayo de critica al imperialismo y al poder en general, una introduccion a la cultura amazigh, una protesta de insubordinacion vasca frente los nacionalismos frances y español, o una vision de la politica como recuperacion de la plaza vacia de decisiones colectivas. Restringiendo los temas todo hubiera sido mas academico, pero de esa manera muchos elementos discordantes sobre los que he querido escribir hubieran quedado fuera

Benetako historia bat» kontatzeko eskatu dio neskato batek bere amonari, benetako historia bat behingoz, ipuin umekoiak kontatzen dizkiolako beti amonak, Historia irakaslea izan arren.

A primeira antoloxía poética de Joseba Sarrionandia en edición bilingüe galego-éuscaro reflicte a rebeldía do autor e o seu compromiso coa lingua do seu pobo. Tamén pode lerse como unha crónica recen

Unha nena pídelle á súa avoa, profesora de Historia a piquesde xubilarse, que lle relate «unha historia de verdade». E así, a avoacomeza a narrar a historia da volta ao mundo que no século xvi realiz

Una nena demana a la seva àvia, professora d’Història a punt dejubilar-se, que li expliqui «una història de veritat». I així, l’àvia començaa narrar la història de la volta al món que en el segle xvi

Bi urtetik aurrerako haurrek euren emozioak ezagutzeko, oinarrizko emozio horiek erregulatzeko eta besteenak hobeto ulertzeko sortutako bilduma da Kuku!. Bilduman, helburu bera duten hainbat elementu daude, besteak beste, album ilustratuak, horma-irudiak edota emozioak lantzeko jokoak. Joseba Sarrionandiak eta Irrimarrak elkarrekin sortu duten album ilustratuak tristura du abiapuntu. Ondoez barea eta iraunkorra da tristura. Nahigabeak har dezake edozeinen gogoa oharkabean. Baina badago norbait hemen lagunari bizipozaz eta alaitasunaz hitz egiteko.

https://pamiela.com/media/Joseba_Sarrionandiaren_zinema_paperak_(1977-1980)_fitxa.pdf

Ez zekielazioen "Bizitzea ez al da oso arriskutsua?" liburuaren sarreran autoreakirakurtzeak askeago egiten gaituen ala gure arazoez kontzienteago bakarrik.Egunerokotasunez eratutako saiakera literarioaren ubera hari jarraitzen dio "Airea ez da debalde" honek ere. Kronika asko daude Habanakoak, hiriak 500 urte betetzen dituen urtean senitartekorik zaharrena balitz bezala: lekua, gauden lekua izateaz gainera, garen lekua da.Indigena, beltz, nazio baztertuko, diru gutxiko, emakume edo errebelde izatearen zoritxarrez eta dohainez arituko gara. Noizean behin, telebistan bizi nahi ez duen eta kosmonauta izan nahi lukeen ume bat pasatuko da. Bizitzaren eta aniztasunaren aldeko erresistentzian, pertsonaia biziekin batera, mamuak ari dira: Eguzkia errona edatera gonbidatu eta goizaldetik zain dagoen Enriquito, Anais Ninekin besotik helduta Vedadoko 11 kalean barrena ibiliko den Bartolome Santa Teresa edo Carel Fabritiusen kardantxiloa.Lezio batzuk ere izango dira, konfusioan. Esate baterako, Onelio Jorgeren eskutik ikasiko dugu bizitzan bi gose daudela, ogiarena eta koral zaldiarena. Errealitateagatik ez ezik, imajinazioagatik ere bizi garela.Eta hitzak leku konpartituak direla, eta hizkuntza munduaren tamainako bizilekua dela. Eta agian konturatuko gara, Jose Lezamari esker, mihia haginen artean atxilotuta daram...