Uxue Alberdi

Nork agintzen du ikasgelan? Patioan? Pasilloan? Komunean?Elkar ikusten al dugu topo egiten dugunean.

Baldintza makurrei aurre eginez zaildutakoa da Nagore Vargas, gaztaroa intentsitate handiz bizi izan dutenen grinarekin borrokatzera ohitua: autoritatearen kontra, benetakotasunaren bila, desafioek inarrosirik, barne bulkadaz, presaka maitatzen, bortizkeriari artez begira, arriskuari deika, edozertarako prest.Bilbora iritsi zenean hiri bat gatazkan zeukan deskubritzeko; zenbait iraultza eta abentura, engaiatzeko; gorputz bat, biolentziaren eta erotikaren artean jokoan jartzeko.Klasearen, aberriaren eta sexuaren izenean nork bere amorrua bizkortzen zuen garaiak gozatu zituen Nagorek. Baina orain, 2010eko irailean, 28 urte dituela, Artxandan dago Libre irratiko hiru lagunekin, azken bilkura moduko bat antolatu dute, jakinaren gainean segika dituztela txakurrak, preso hartuko dituztela ziurrenik eta itxi egingo dutela irratia.

Aneri Marizikin esaten dio beti amak: arrautza-gorringoa erori zaiolako soinekoan, edo tomate-saltsa, edo beste edozer gauza; baita soinekorik zikintzen ez duenean ere, señorita bat ez baldin bada.

Inork ez luke galtzetan pixa eginda hil nahi. Biluzik hiltzea baino okerragoa da hori, duintasun izpirik gabe. Nik, nola hil nahi dudan galdetzen didatenean, lore moreak dituen soinekoa jantzita erantzuten dut. Daukadan politena da?.Umeen jolasa ez ezik, bizitzaren metafora da aulki-jokoa: aldiro gutako bat geldituko da lekurik gabe, eta utzi egin beharko du joko-zelaia. Maitasuna, gerra, askatasuna, errebeldia? gai handi eta eternalak ageri dira herri txiki bateko biztanleen bizitzetan. Hiru emakumeren ahotsek josten dute eleberri honen sarea: Teresa, Martiña eta Eulali haurrak ezagutuko ditugu, adokinetan korrika, baita haiek berak gaztetan ere, beren ilusio eta hausturekin, eta pasarte horiekin tartekaturik pertsonaia berberak gaur egun, arratsaldero kafea hartzen, gozotegian, nor bere aulkian.

Marimototsek bakarrik bizitzea erabaki du. Bere beldurrez eta ametsez hitz egingo digu.

Nork agintzen du ikasgelan? Patioan? Pasilloan? Komunean?Elkar ikusten al dugu topo egiten dugunean.

Nork agintzen du ikasgelan? Patioan? Pasilloan? Komunean?Elkar ikusten al dugu topo egiten dugunean.

Nork agintzen du ikasgelan? Patioan? Pasilloan? Komunean?Elkar ikusten al dugu topo egiten dugunean.

Etxean, eskolan, kalean, lagunartean eztabaidak sortzen direnean, ez da batere erraza ados jartzea. Marimototsek, Pupuk eta Loreak, ordea, gaurkoan, eskolan ikasgai garrantzitsua jaso dute: borobilean eseri beharra dago guztien eskariak, kezkak eta sentimenduak entzun eta erabakiak hartzeko.

Aita alabari esan eta esan ari zaio super-neska bat dela. Baina alabak badaki ez dela egia, super-neskek hegan egiten baitute, eta berak ez daki hegan. Saiatu da bere indar guztiekin, aitari ez huts

Porrotx beldurtuta - Nor gara?, Uxue Alberdi Estibaritz, Julio Tokero Alvarez: Porrotx ispiluarekin hizketan eta jolasean, bere gorputz-atalez jabetuko da.

Marimotots pozik - Nor gara?, Uxue Alberdi Estibaritz, Julio Tokero Alvarez: Marimototsek txabolak egiten ditu zuhaitz gainean eta errekako ur hotzetan biluzik bainatzea atsegin du.

Euskal Irrian eguzkiak indartsu jotzen du eta guztiak jaiki dira gogotsu eta umore onez, salbu eta Porrotx. Azkenaldian, triste eta gogaituta dabil. Lagunak saiatu dira animatzen, baina Porrotxek irudipena dauka zahartu egin dela, eta deprimituta dago; bizipoza galdu du. Amona Josefinak lagunduko dio irribarrea berreskuratzen.

Pirritx umore zakurra - Nor gara?, Uxue Alberdi Estibaritz, Julio Tokero Alvarez: Pupu eta Lore Pirritxen ume titikoak dira. Titia emanaz eta titia hartuz, elkar hasetzen dira hirurak.

Pupu eta Lore triste - Nor gara?, Uxue Alberdi Estibaritz, Julen Tokero Alvarez: Pupuk eta Lorek tirita eta lorea trukatu dituzte, eta pozik daude, ez uste!

Bi kobazulo, Uxue Alberdi, Antton Olariaga: Hodei eta Argi bikiak elkarrengandik aparte bizi dira tximista batek euren kobazuloa erdibitu zuenetik. Anai-arrebek ez daukate elkarren berri, euren iragana erabat ahaztu baitute. Mundu zatituak eta pertsona zatituak batasun bila abiatuko dira istorio honetan, eta, horretarako, iluntasunean bidaiatu beharko dute eta amildegien aurrean, jauzi egin. Gure beldurrei buruzko ipuina da, gure barne hausturei buruzkoa, fantasiaz eta magiaz kontatua.

Revers. Testimonis de dones bertsolaris és un exercici d análisi i apoderament feminista col·lectiu. Uxue Alberdi i les quinze bertsolaris entrevistades trenquen el silenci sobre la violéncia vers les dones en una cultura popular minoritaria. Des dels marges lingueistics i culturals teixeixen una eina util i transgressora per a qualsevol sector on es vulgui promoure una articulacio feminista i una transformacio antipatriarcal. Premi Euskadi d Assaig 2020. Traduccio d Esti Lizaso. Proleg: Berta Llos Casadella.

Xixiliren irudimena lo ere itzarrik dago.Ez dago sekula bakarrik:adin, itxura, lanbide eta jatorri ugariko zorriakelikatzen ditu Xixiliren buru marroi-gorriak.Egun batean, ordea, eskolatik ohar batekin itzuliko da Xixili: KONTUZ, ZORRIAK! Arriskuan daude ipuinak kontatzen dizkioten buruko maizterrak. Izan ere, betidanik mundu osoko andre-gizonen buruetan bizi izan dira zorriak. Haien lepotik dakizkite zorri-kontuak eta zorri-kantuak, xorro-xorro zurrupatuak.

Bizirik gaudelako pentsatzen dugu hiltzeazUxue Alberdik eta Araiz Mesanzak sortu duten liburu ilustratuak heriotza du hizpide. Adin batetik aurrera, hil egingo garela ulertzen dugu, ulertzen saiatzen gara, horixe da proiektuaren abiapuntuko hausnarketa. Haurrengan pentsatu du Uxuek aurrenetik: Hilda egotea zer den ulertzen saiatzen da haurra, eta ihes egiten dio zerbaitek; liburuaren ekarpena, ordea, ez dago haurrei mugatua, heriotzaren inguruko galdera-erantzunak ez direlako inoiz erabakita geratzen.

Pupu eta Lore jeloskor daude. Maitatu al daiteke jelosiarik Gabe ?