Karlos Linazasoro, página 2 de 4

WORLD PHOTO PRESSEguzkiak lur arraildua sukartzen du. Urrunean, lurrinak zatikatua, txabola bat. Mutikoa hezur huts da. Hamar urte ditu. Eserita dago, biluzik, hankak gurutzaturik, ezerezaren erdian. Kamerak, zoom baten bitartez, lehen planoan erakusten dizkigu begi-zuloetako, ezpain ertzetako euliak. Ahoan sartu zaio bat orain mutikoari, listu apur?o bat edan dio. Halako batean, autotik jaitsirik, gizon kameraduna mutiko biluziari hurbiltzen zaio, zalu, eta, kaxatxo bat irekiz, ezti apur batez igurtzi dizkio sudur zuloak, betazalak, ezpain barrenak. Gero, todoterrenora itzuli da. EREIN-EUSKADIKO KUTXA NARRATIBA SARIA 2007

Hiru egun jitoan igaro ondoren, naufrago jubilatu batzuk uharte apartatu eta jendegabetu ba-tera heldu dira. Hogeita bi gizon-emakume dira, jubilatuak guztiak, oporretara joan direnak. -Eta orain zer egingo dugu? -galdetu zuen agure batek, hodeiertz neurtezinari begira. Hitz haiek entzutean, bi emakume zahar negarrez hasi ziren. -Non gaude? Zer gara? Nondik gatoz? Nork jasoko gaitu? Zer gertatuko da gure seme-alabekin? Elkarteko lehendakariak, hemendik aurrera Bat izango den horrexek, emakume negartiei palpar luzea ferekatu, eta ondoren esan zuen: -Bukatu dira pitokeriak! Antolatu beharra daukagu. Zenbat gara, ea, ikus dezagun: hogeita bi. Guztiak gaude eta! Ongi ba: hemendik aurrera, antolakuntza militarra. Utikan izenak. Gutako bakoitzak zenbaki bat izango du. Ni, adibidez, Bat izango naiz. Noski, eder-ederra zarelako zu... -Ez! Lehendakaria naizelako! Eta konforme ez dagoenak ospa egitea du. -Esango didazu nola... -Ongi, zu, Bi; zu, Hiru... Eta horrela, gauden ordenari jarraituz, Hogeita bi arte. -Eta norbait hiltzen bada, zenbakiak bere hartan mantendu edo egokitu egiten dira?

Haikua Japoniako poesia-molde tradizional bat da, bere trinkotasun eta edertasunagatik mundu osora zabaldu dena aspaldi honetan. Hamazazpi silabako poema-modu hori bereganatu du Linazasorok ere liburu honetarako, eta hiru partetan banatu du liburua, beste hainbat gai betidaniko bezain unibertsal lantzeko haietako bakoitzean: natura, maitasuna, denbora.

Musua eternoa da. Apenas irauten duen, eta hortxe nago berriro eskaka, orori ixkintxo eginda. Zureak dira eternoenak, kuttun, gau eta egun, edo lorategiko zeruan. Zureak, noiz eta nola, beti, hegaka edo azpi-azpitik ezpainetara. Esan, eta hementxe nago, istantean, bapo-bapo begira, noiz jasoko dudan betikotasun hori, pott, hain eztiz paregabea. Zureak, eternoenak. Eta izan dadila laster.

T.ko udalbatza eratzen den egun berean, alkate eta zinegotzi berriak beren karguarenzina egiten ari direla, horra non hartzen duen plaza giza aldra anomiko bezain arriskutsuak. Armaturik datoz, haserre datoz. Zer nahi dute? Ez dakigu, baina bahiturik daukate udaletxea, eta haren barnekoak oro.Abiapuntu horretatik, eleberri zoro edo zoragarri bat eraiki du Karlos Linazasorok, zeru-lurrak batuz eta direnak eta ez direnak elkarrekin nahastuz, ironiatik absurdorainoko koloreekin marraztuz gizakiari eta gizarteari buruzko ipuin edo parabgola edo dela delako sailkaezin bezain gomendagarri hau.

Gertakari latz batetik abiatuta autoreari ia batera hil zaizkio aita eta ama, haien etxe hutsaren barruan kutxa huts hits bat balitz bezala sentitzen du, eta modu naif batean egiten du bertako bisita, oroitzapenak aletuz, sentimenduei askapen baimena emanez, heriotzaren berri eta giza kondizioarena ematen du. Linazasorok haur eta gazteei zuzendutako liburua dela esaten du, baina helduen sailean sartu dugu, ez dugulako haurrentzako poesia sailik, baina baita helduentzako literatura ere izan daitekeelako.

Karlos Linazasororen ipuinak gizakiaren mindura dute kontagai. Ez dira horregatik umore ttanta baten faltan gelditzen, gehienetan ironiak azaleratu ohi duen irribarre ezti-mingotsetik gertuago dauden arren. Ipuin onak halakoak izan ohi dira, beti gorde izan ohi dute istorio triste bat bere baitan. Eta honako hauetan ere halatsu gertatzen da. Ez du askorik aztartu behar izan egileak gizakion bihotz azpilduretan minduraren arrastoak han eta hemen antzemateko. Samurtasuna eta xumetasuna dira, baina, ipuin eder hauek eskaintzen diguten altxorra, eta txirikordatutako ipuinen xarma dotorea familia desegin baten istorioa harilkatzeko orduan. Linazasorok alde egiten du liburu honetan bere ohiko bidetik, asmo berriak saiatuz. Ezdeusetik istorio paregabeak sortzen maisu dugu egilea.

Sua, Lurra, Airea eta Ura: hauexek dira Grezia zaharreko lau oinarriak, mundua azaltzeko erabiltzen zituzten lau elementuak. Kosmosean bizi ziren gauza guztiak lau elementu hauen bidez uler zitezkeen[...]Ez zintuzket ikaratu nahi kontu hauekin, gazte, are gutxiago aspertu, eta oraintxe bertan esango dizut, beraz,liburu hau ez dela filosofiazko liburu bat, ez eta entsegu aspergarri astun bat ere; ez. Liburu hau, zerbait izatez gerotan, jolas-liburu bat da, poemez eta esaldi umoretsuz eta antzerkiz eta hitz eta burutazio bitxiz betetako kutxa edo gordailu bat, zure hatzek ireki zain dagoena. Liburuan azaltzen den guztia, hori bai, lau elementu horien jiran kiribiltzen da; idazten den guztiak zerikusi zuzena (edo ez) du lau elementuekin; eurak dira gai, jomuga, helburu, aitzakia, jolastoki, hausnar-gai, poema gehienen arrazoi eta antzerkitxo eta gainerakoen pertsonaia nagusi. Nolabait esatearren, liburua barru-barrutik josten duen hari fin ez hain ikusezina.

1000 aforismo ondu ditu Karlos Linazasorok liburu honetarako. Genero berezia da aforismoa: itxuraz sinple, baina ondo egiteko trebetasun aparta behar duena, tolosarrak erakusten duena bezalakoa. Gogoeta txundigarriak, poesia printzak, mikroipuinak, adar jotzeak, paradoxak eta bestelakoak aurkituko ditugu pasarte laburrotan, guztiak ere egileak ohi duen zorroztasunez eta ironiaz landuak.

A veces, para escribir un aforismo hay que tachar una novela. / Lo bueno del aforismo es que no se puede recapitular. / Los aforismos deben escribirse escuetudinariamente. / El aforismo es parecido al futbol brasileiro: juega en corto, acaricia la pelota y dispara duro y ajustado. / Un aforismo es mucho decir. / Los aforismos se escriben con la boca pequeña. / Un buen aforismo es para pensarselo dos veces. / El aforismo tiene muy mala refutacion. / Aforismo: dar donde mas duele. / Despues de decir todo lo que tienes que decir, florece el aforismo. / De lo que falta, lo que sobra: aforismo.

Gizartea hankaz gora jartzea bada gizarteari azpildurak ikusteko modu bat. Eta hankaz gora jartze hori umorez egiten bada, umore beltzez, hor daukagu Karlos Linazasororen ipuingintzaren gakoa. Hizkuntzaren eta komunikazioaren gaineko hausnarketa ezkorra ezkutatzen da kontakizun hauen azpian. Glosolaliak eta beste ipuin-bilduma honek badu senide zaharragorik: Zer gerta ere izan zen aurrenekoa; gero etorri ziren Ez balego beste mundurik, Ipuin errotikoak/i eta Itoko dira berriak. Aurrera doa autorea hain maite duen absurduaren labirintoan.

La calidad y originalidad de su obra es un secreto a voces entre aquellos pocos que siguen de cerca la producción literaria vasca. Poseedor de un estilo personalísimo e inconfundible, ha cultivado casi todos los géneros, jugando y difuminando la frontera entre ellos. Es uno de los pocos escritores en euskera que ha osado crear un personaje partiendo de elementos autobiográficos para ironizar sobre sí mismo, parodiarse y hacer así un guiño de complicidad y cercanía al lector.

Linazasoro es un consumado maestro en el arte de decir las cosas más trágicas con humor. Tal vez la calificación que más se le ajuste sea la de “humorista radical”, tanto en lo formal como en el cont

Franti era un hombrecillo pequeño y muy generoso. Y siempre estaba de buen humor. Franti iba a gusto a trabajar, porque era muy trabajador, el mejor funcionario de Matteomiglia. Franti, a pesar de tener edad para ello, no quería jubilarse.

Ipuin luzea?, nobela laburra? Dena delako "zer" honetako pertsonaiek eztabaida absurduetan sartzeko duten joera gaixo berberean eror gaitezke auzi hori garbitzeko unean. Kontakizun eder umoretsua bada behintzat, irakurleak irribarrez hartu eta ezin utziko duena bukatzen duen arte. Algara txikirik ere egingo du tarteka, autorearen taxu bereko liburuak irakurri dituztenek ongi dakiten bezala. %3Cbr /%3E %3Cbr /%3E Aprobetxatu beharko du irakurleak, ordea, irakurketaren ordu gutxi horiek irribarre eta algaretarako, azken puntuarekin batera izoztu dakioke-eta barre murritza, hemen -ipuin luzea izan edo nobela laburra izan-, alegia mingots ezkorra ezkutatzen baita gizakiari eta gizarteari buruzkoa.

Franti era un hombrecillo pequeño y muy generoso. Y siempre estaba de buen humor. Franti iba a gusto a trabajar, porque era muy trabajador, el mejor funcionario de Matteomiglia. Franti, a pesar de tener edad para ello, no quería jubilarse.

"Tres Sopes" és una invitació per a gaudir la lectura, conéixer el plaer de llegir i descobrir l''amor per les paraules. "Tres Sopes" és el projecte de lectura més complet per a Primària.Presenta una