Francisco Calo Lourido

Importantísimo traballo adicado á arqueoloxía galega. O seu autor impúxose a tarefa da catalogación total das labras en pedra, figurativas, simbólicas ou decorativas, da nosa Prehistoria. Obra inxente pola dispersion dos materiais en museos e colleitas privadas, na longa area que, con rasgos comuns, abarca desde o Cantabrico a Lisboa. Admiramos a teimosia e o rigor do inquerito que requeriu o exame e o inventario de medio millar de pezas, asua descripcion, a sistematizacion das formas e o encadro cronoloxico. O libro e un catalogo de pezas significativas, pero asemade un inventario de perto de cen xacementos, coa referencia do historial das excavacions e da bibliografia basica, repertorio que deica agora non tiñamos e que vai ser da meirande utilidade para investigadores e mestres, e mesmo para os que gosten de segui-las rutas de antiguidade nas suas viaxes.

Unha colección interdisciplinar que aborda os grandes temas do pensamento e a cultura, nun rexisto que fai asequíbel o ensaio a un amplo público.

Volumes monográficos con grande aportación de datos sobre períodos e temas concretos. Pola cantidade e mentalidade dos autores o producto final combina unidade e pluralidade de interpretación. Un traballo que conta co entusiasmo de todos porque nel tratamos de rescatar a memoria historica da nosa nacion, imprescindibel tanto para calquera proxecto colectivo como para unha convivencia en liberdade.

Os celtas, despois de moitos anos nos que se fixo investigación arqueolóxica sen precisar deles, rexurdiron, en Europa e en toda a Península Ibérica, como tema de investigación e, sobre todo, de polémica, na decada dos oitenta. A comunidade cientifica, sensu lato, sufriu, en Galicia, unha division negativa entre celtofilos e celtofobos, como se de equipos de futbol se tratase. Proliferaron, aqui, publicacions sobre o celtismo, nas que todo era, e ainda e, celta, ou nas que a verba celta pouco mais ocupaba que unha parte do titulo. Neste libro, o autor fixo un achegamento a cuestion, fuxindo dos topicos e das repeticions mimeticas do que se escribiu sobre o celtismo europeo. Galicia ten unha personalidade propia e diferenciada desde a Prehistoria, polo que o estudo do seu devir historico precisa dun tratamento especifico. Partindo da premisa de que o celta e, primo et per se, unha cuestion de lingua, faise un percorrido polo campo do indoeuropeo, polo Hallstatt e La Tene, tratados como culturas arqueoloxicas, asi como polas actuais teorias cientificas peninsulares, para rematar entrando en Galicia. Repasase, aqui, a historiografia de precursores e romanticos sobre celtas e analizanse as fontes clasicas que fan referencia a Terra. Dedicase un denso capitulo a fulcral cuestion linguistica e outro a sociedade e a relixion no resto de España e en Galicia, sempre procurando as posibles semellanzas e diferenzas. Faise tamen unha incursion na materia de Bretaña, polo achegamento celtico (continua...) medieval que puido significar e comparase a arte peninsular dos pobos ibericos, da Meseta e galaicos, para rematar cun achegamento aos aspectos etnograficos que, de xeito superficial e mistificador, figuran nas publicacions sobre celtas. Ilustra o libro un completo aparato grafico, elaborado ad hoc polo autor, asi como unha bibliografia ampla, actualizada e en version orixinal dos diferentes paises europeos nos que se investiga a presenza ou ausencia de celtas.

Todos os pobos sentiron a necesidade de posuír unha Historia que lles permitise fachendear diante dos veciños. A de España foise forxando ao longo dos tempos ata rematar fixada, canonicamente, nos séculos XIX e XX. A sua sintese sera transmitida, como adoutrinamento, a todos os cativos e cativas da totalidade do territorio: España e unha unica nacion cunha Historia comun que, arrancando desde Altamira, facendo unha Reconquista, sendo unificada polos Reis Catolicos, gobernando un Imperio etc., chega ata hoxe como a nacion mais antiga de Europa. Con esta deturpada informacion historica ficou a case totalidade da poboacion. Os hispanistas discordaron con ese devir da nosa Historia e alguns historiadores españois sabian perfectamente que as cousas sucederan de xeito diferente a como tiñan que contalas, iniciandose, xa neste seculo, as discrepancias abertas coa Historia oficial. Este libro cuestiona toda a construcion historiografica dunha maneira orixinal, xa que o seu fio condutor discorre a base de ganduxar as ideas propias por medio de textos alleos para que aquelas vaian ben arroupadas cientificamente. Galicia non podia ficar a marxe desta historiografia.